Atrakcje i ciekawostki


Parafie prawosławne w Opatowie.

W latach 1779-1915 w Opatowie funkcjonowały parafie prawosławne - Cerkiew św. Jerzego Zwycięscy,  Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy oraz jednoklasowa szkoła koedukacyjna  dla dzieci prawosławnych.

Radomskie cerkwie w powiązaniu z opatowskim cerkwiami.
Fragment artykułu - „Radomskie cerkwie”.
Autor:  o. Sebastian Piątkowski
Źródło: Przegląd prawosławny Numer 1 (199) styczeń 2002

 "Radom jest jednym z kilku miast centralnej Polski, które w XIX wieku szybko się rozwinęły. Przyczyniło się do tego nie tylko korzystne położenie, ale też - a może przede wszystkim - mianowanie go stolicą guberni, co spowodowało, że ulokowały się tu siedziby szeregu urzędów, instytucji gospodarczych, placówek oświatowych. W tym okresie do miasta przybyło wielu wyznawców prawosławia.
   Trudno ustalić, kiedy pierwsi prawosławni osiedlili się w Radomiu. Musimy wierzyć autorowi pierwszej monografii miasta, Janowi Lubońskiemu, który w opublikowanej w 1907 r. książce opisuje dość wnikliwie tę kwestię, nie podając jednak źródeł, na jakich się opiera. Według Lubońskiego początki ich osadnictwa w Radomiu należy wiązać z innym miastem dawnego województwa sandomierskiego - Opatowem.
   W pierwszej połowie XVIII wieku miało tu przybyć kilka rodzin z Macedonii, zbiegłych przed prześladowaniami tureckimi. Ludzie ci, w większości kupcy winni, sprowadzili do Opatowa duchownego, który - wtedy jeszcze konspiracyjnie - odprawiał nabożeństwa i spełniał wszystkie posługi religijne.
    Zmiany prawne w następnych latach pozwoliły na założenie w miasteczku cerkwi św. Jerzego. Powstała ona w 1778 roku w jednym z dawnych prywatnych domów, dzięki wysiłkom dwóch braci, Saula i Michała. We wspomnianym roku poświęcił ją jeromonach Daniił, a pierwszymi duchownymi parafii byli kapłani pochodzący z Węgier.
   W 1821 r. arcybiskup prawosławny miński przysłał do Opatowa o. Juchniewicza. Utrzymywał się on dzięki dochodom od parafian oraz dotacji rządowej.
    Społeczność prawosławna była jednak wciąż bardzo nieliczna - parafia, obejmująca dość duże ośrodki miejskie, jak Opatów, Radom, Sandomierz i Iłżę, liczyła w 1828 r. zaledwie 45 osób.
   Wzrastająca systematycznie pozycja Radomia w regionie spowodowała, że wysunięto projekt przeniesienia tu z Opatowa parafii. Jego autorem był ks. prot. Teofil Nowicki. Pomysł zaakceptowała Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Duchownych, problemem pozostawało jednak znalezienie odpowiedniego obiektu sakralnego, gdyż parafian nie było stać na wybudowanie nowej cerkwi. Zwrócono uwagę na budynek dawnego klasztoru benedyktynek, w którym mieściło się wówczas więzienie, a w przylegającym do niego kościele odprawiano nabożeństwa dla więźniów. Zamysł przerobienia kościoła na cerkiew zaakceptowały władze gubernialne, a w 1834 roku także prawosławny arcybiskup warszawski Antoni. W ciągu kilku lat dokonano niezbędnych przeróbek w obiekcie sakralnym, a w części zabudowań klasztornych oddzielonych od więzienia usytuowano mieszkania dla duchownych i służby.
   W ten właśnie sposób w Radomiu powstała cerkiew św. Mikołaja, uroczyście wyświęcona przez abp. Antoniego w 1837 roku. Posiadała pięć dzwonów, a utrzymywana była z dotacji rządowych oraz z procentów od złożonej w banku należności uzyskanej ze sprzedaży domu w Opatowie, mieszczącego niegdyś cerkiew św. Jerzego.
   Pierwszym proboszczem parafii radomskiej był ks. prot. Ignacy Klimowicz, którego po pewnym czasie zastąpił o. Horyzontow.
   Parafia, obejmująca miasto i położone w pobliżu powiaty iłżecki, kozienicki, konecki, opoczyński i radomski, rozwijała się dynamicznie dzięki rozbudowie instytucji administracyjnych i systematycznemu przybywaniu do Radomia osób z Rosji...".